okuma odası
Orhan Pamuk’un Harikalar Odası’nda: Aşk, Atatürk heykeli gibi bir şey!
Çukurcuma’daki Masumiyet Müzesi nihayet açıldı. Bu hafta Orhan Pamuk’la müzeye dair bir röportaj yaptık. Pazar günü Habertürk gazetesinde yayınlanacak. Fakat daha önce onunla Masumiyet Müzesi romanı çıktığında yaptığımız ikinci röportajımızı yeniden yayınlamak bana uygun geldi. Hem çok güzel konuştuğu için, hem de bugün müzede sergilenen eşyaları çıplak ve gösterişsiz halleriyle üç yıl önce ilk kez [...]
Replikas’tan Egoist Okur’a özel: Bugün yapayalnız!
1960′larla 70′lerin Anadolu Pop’una adadıkları yeni albümleri Biz Burada Yok İken’i yayınlayan Replikas’la, daha doğrusu grup üyelerinden Gökçe Akçelik, Selçuk Artut ve Orçun Baştürk’le Habertürk için bir röportaj yaptım, okursunuz. Anadolu Pop’un mistik, tekinsiz hatta korkutucu olabilen benzersiz ruhunu, bu geleneği takip etmenin onlar için ne anlama geldiğini anlattılar: “Kapalı ve tutucu bir gelenekselcilikten değil, [...]
Hüseyin Can Erkin: “1Q84, paralel evrenlerin ve cevapsız soruların kitabı…”
1991′de Ankara Üniversitesi Japon Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’ndan mezun olan Hüseyin Can Erkin, 1992’de Japon Hükümeti’nin bursuyla Japonya’ya gitmiş. Ankara Üniversitesi’ndeki doktora çalışmasının ardından toplam altı yıl Japonya’da yaşamış. Bu arada Haruki Murakami’den “Sahilde Kafka” ve “Haşlanmış Harikalar Diyarı romanlarını çevirmiş. Mangalar ve Japon edebiyatından başka birçok önemli yapıt da çevirdikleri arasında. Şimdi mezun [...]
Penguin’in en iyi 75 kapağı arasında bir Türk yazarın kitabı var
Kanadalı Domatesler adlı sitenin gerçek adını bilmediğim sahibi, “Mehmet Murat Somer’in ‘Türk Lokumu başlıklı polisiyelerini’ bilmiyordum” diye anlatıyor. Şahsen ben de bilmiyordum, çünkü o seri Türkiye’de Hop Çiki Ya Ya adıyla çıkmıştı. (Kabul edin ki matrak ve davetkâr bir isim.) Domates, yani sitenin sahibi, Penguin Yayınevi’nin 75. kuruluş yıldönümünü kutlamak için yayınladığı Penguin 75 adlı [...]
Elif Şafak’tan her biri birkaç roman gücündeki şarkılar
Elif Şafak okurken bir yandan da müzik dinlersiniz. Hayır, yazının müzik gibi akıyor olması gibi soyut bir şeyden bahsetmiyorum, gerçekten müzik dinlersiniz. Şafak, hikayenin ruhuyla, karakteriyle, atmosferiyle paralel giden şarkıları birer yol gösterici olarak karşınıza çıkarır. Birçok romanında, özellikle Araf’ta böyledir. Yayın tarihimizin en güzel hadiselerinden biri olan ve bir+bir’e rağmen hâlâ çok özlediğim Roll [...]
Fabisad’dan sonra artık edebiyatımızda hiçbir şey aynı kalmayacak
Haberini vermiştim birkaç hafta önce. Dün Kemancı’nın veda gecesiyle birleşen açılış partisi de gerçekleşti. Derin bir soluk alın: Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği Fabisad nihayet resmen kuruldu. “Gerçekçi olmak, gerçeği olduğu gibi kabullenmek aynı zamanda gerçeğe boyun eğmek anlamına geliyor. Oysa hayal kurmaya başladığımız anda gerçeği biz şekillendirmeye başlarız. Toplum olarak bu potansiyele fazlasıyla sahibiz [...]
Seray Şahiner: Her kadın gizlice prenses olmaya hazırlanır
“Seni üzmek istemiyorum, diyen erkekler uğraştırır insanı en çok. Mutlaka üzüyor onlar çünkü. Akıllı davranıp riski önceden söylüyorlar. Kırkıncı odanın kapısını açmak istemeyecek kadın var mı? Neticede, sen bile bile lades dediğinle kalıyorsun. Tersine bir Pamuk Prenses hikayesi gibi. Pamuk Prenses daha en başta aşık olur Avcı’ya. Avcı ise ‘Seni üzmek istemiyorum’ imasıyla bir ceylan kalbi [...]
16. yüzyıl minyatürlerinde hayatının tüm özel ayrıntılarıyla Mevlana
Mevlana Celaleddin Rumi’ye dair eldeki tek görsel kaynak, hatıralarının ve menkıbelerinin toplandığı Sevâkıb-ı Menâkıb adlı kitaptaki minyatürler… Kitabın iki orijinal kopyasından biri Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nde, diğeriyse New York’taki Morgan Kütüphanesi’nde. Neyse ki Mevlana’nın görselleri artık o kadar da ulaşılmaz değil. Morgan Kütüphanesi, Sevâkıb-ı Menâkıb’daki 29 orijinal minyatürü internet üzerinden dünyaya açtı. Mevlana’yı ölümünden yüzlerce yıl [...]
Nuri Bilge Ceylan’ın yeni kitabı vesilesiyle: Üç Maymunlar Cehennemi
Türk sinemasının 2000’li yıllarına damgasını vuran Nuri Bilge Ceylan’dan, Cannes Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen Ödülü”ne layık görülen “Üç Maymun” filmiyle ilgili tüm detayları içeren kitap çıktı. Kitapta filmin sinopsisi ve özgün senaryosunun yanı sıra, Cannes’daki serüvenine dair iç ve dış basında çıkan yorum ve haberler, söyleşiler ve Nuri Bilge Ceylan’ın güncesi yer alıyor. Ceylan’ın “görsel [...]
Bejan Matur’un şiddetle hissedilen zarif şiirleri üzerine
“İbrahim’in Beni Terketmesi”ni Orhan Pamuk İngilizce çeviriye yazdığı arka kapak yazısında, “Bejan Matur’un zarif ve şiddetle hissedilen şiirleri…” diye tanıtıyor. Görme Biçimleri’nin keskin gözü John Berger’se şunları söylüyor: “Onun şiirini düzyazıyla anlatmak imkânsız. Fiillerinin kipi yok, edatları isme benziyor, kendi isimleri haykırışlar. Amacı, anlamsızı kuşatarak kurnazlıkla alt etmek. Bunu yapıyor, başarıyor. Bir zamanlar her şey [...]
Bir zamanlar Instagram: Albert Kahn’ın 100 yıl önce yarattığı insanlık kataloğu
Meğer Instagram tarzı fotoğrafçılığın babası, yani bütün o acayip güzel filtrelerin esas yaratıcısı, çok eskilerde, 20. yüzyılın başında yaşamış bir Fransız bankermiş. Ama devamı da var tabii… 1909 yılında milyoner Fransız banker ve sanat koleksiyoncusu Albert Kahn o dönemde yaşayanların çok tuhaf bulacağı bir maceraya atıldı. Lumiere Kardeşlerin 1907′de icat ettiği autochrome’u, yani renkli fotoğrafı [...]
Karsu Dönmez’in caz, blues, funk, reggea ve türkü etkili tuhaf ve güzel şarkıları
Bugünlerde Avrupa ve Amerika’da herkes Hollanda’da doğup büyüyen genç müzisyen Karsu Dönmez’i konuşuyor. Şarkıcı, piyanist, besteci ve söz yazarı olan Karsu kimilerine göre önümüzdeki 10 yılda adını en çok duyacağımız şarkıcı olacak. Hollanda doğumlu şarkıcı, piyanist, besteci ve söz yazarı olan Karsu Dönmez henüz 21 yaşında ama klasik müzik ve caz çevrelerinde şimdiden çok ünlü. Yakında [...]
Uzun Bir Şarkı: Ayten Alpman
Az önce Deniz Durukan’la konuştuk. Bugün yitirdiğimiz Ayten Alpman’dan bahsettik; onun muhteşem şarkıcılığından, siyah küt saçlarıyla yıllardır hayatımızda hep aynı kalabilmiş nadir güzel şeylerden biri oluşundan… Ve tabii ona dair diğer şeylerden… Yazarlığının, şairliğinin yanı sıra tanıdığım en iyi röportajcılardan biri de olan Deniz, Ayten Alpman’la 10 yıl önce yaptığı bir röportajı gönderdi sonra Egoist [...]
Alice’ten Pamuk Prenses’e ve Kırmızı Başlıklı Kız’a masal kahramanları
Masalları severim. Çocuk kitaplarına olan düşkünlüğüm de meşhurdur. Hele rsimli olanları daha çok severim. (Bu konuda tamamen Lewis Carroll’un Alice’i gibi düşünüyorum.) Fakat doğrusunu isterseniz, çocuk masallarından yola çıkılarak yetişkinler için hazırlanan bu posterler kelimenin tam anlamıyla beni benden aldı. Alice Harikalar Diyarında, Üç Küçük Domuz, Pinokyo, Rapunzel, Oz Büyücüsü, Rumpelstiltskin, Prenses ve Bezelye, Pamuk [...]
2666′nın çevirmeni anlatıyor: Bolaño-okuyucu ilişkisinde ilk görüşte aşk yoktur!
Roberto Bolaño’nun 2666 adlı dev romanını kusursuz bir şekilde çeviren Zeynep Heyzen Ateş’e bir çevirmen olarak en çok neden şikayet ettiğini soruyorum. Tabii Bolaño’dan yeterince bahsettiğimize kanaat getirdikten sonra… Halbuki fark ediyorum ki bu aslında bir çevirmene ilk sorulacak soru. Yaşadıkları bu kadar zorluğa rağmen inatla çeviri yapmayı sürdürmeleriyse hayranlık uyandırıcı. Şöyle cevap veriyor Ateş: [...]
“Zamansız”, 12 Eylül gibi mühürlenmiş bir zamanın kilitlerini açıyor…
Filiz Kansu’yla tanışmıyoruz. Hakkında bildiklerim de fazla değil. Ehlileştirilemeyen ruhlardan olduğunu, bir de saplantılı bir şekilde yazdığını biliyorum sadece. Kansu bu yazıda gazeteci, yazar arkadaşım Füsun’a “12 Eylül gibi mühürlenmiş bir zamanın kilitlerini açıyorsun, bir çilingir maharetiyle” diyor. İtiraf ediyorum, okurken gözlerim doldu. Romanı eline alıp bir gecede bitiren, sonra da sabaha karşı bu yazıyı [...]
“Ölümün oluşturduğu o büyük boşluğu doldurmaya imkan yok…”
Yazar, yayıncı, senarist, oyuncu Meral Okay’ın ölümü son günlerde canımı en acıtan haberlerden biri oldu. Öğrenince öylece kalakaldım. Bu dünyadan güzel, cesur, zeki, yetenekli, iyi kalpli ve adaletli bir kadının gitmesiyle hissedeceğimiz o büyük boşluğu düşündüm sonra. Ve onu bir kez daha hatırlayalım istedim. Hep hatırlayalım… Muhteşem Yüzyıl’dan ve hastalığının ortaya çıkışından kısa süre öne [...]
Hakan Bıçakcı’dan Vokal Anestezi: Joy Division ekolünden acayip adamlar
“Son yılların en etkileyici erkek vokallerinden bazıları. Boğucu, gösterişsiz, çıkışsız… Bir nevi Joy Division ekolü… Bu adamlar işi sesi güzel olmanın, iyi şarkı söylemenin ötesine götürmüşler bence. O sesleri nerelerinden nasıl çıkarıyorlar aklım almıyor. ‘Onlardaki ses teliyse bendeki ne?’ diye de düşünmeden edemiyorum.” Romantik Korku, Rüya Günlüğü, Boş Zaman, Bir Yaz Gecesi Kâbusu, Apartman Boşluğu, [...]
Kesmeşeker Kontrol Kulesi’nde: “Dünyada âşıklardan çok acıkanlar var”
Anadolu’nun âşık geleneği 1990’larda büyük kentte de karşılığını buldu. Ve kent, kendi ozanlarını yaratmaya başladı. Kesmeşeker, yani Cenk Taner ve arkadaşları, 1991 tarihli ilk albümleri “Dipten ve Derinden”le tavırlarını net bir şekilde ortaya koydular. O günden bu yana da çizgilerinden zerrece ödün vermediler. Ne plak şirketlerinin stratejilerine aldırdılar, ne de pazar politikalarına… Böylece Kesmeşeker, önümüze [...]
Balyoz Davası’nın seyrini bir yazı fontu mu değiştirecek?
Bugünlerde Calibri adını çok duyuyoruz. Calibri dünyanın en çok kullanılan yazı fontu. Bizim hayatımıza girme sebebiyse Balyoz Davası. İyi ama bir yazı fontu böylesine kapsamlı bir davanın seyrini değiştirebilir mi? “Nedir bu Calibri’nin aslı astarı” diye merak etmek bizim de hakkımız değil mi? Bugünlerde hayatımıza Calibri denen bir şey girdi. “Nedir?” diye sorabilirsiniz. Hemen söyleyeyim; [...]
Bir zamanlar Tumblr: Herkesin bir “harikalar odası” olmalı
Çok eskiden, Rönesans Avrupa’sında da insanların birer Tumblr’ları olurdu. Gördükleri ilginç nesneleri, tuhaf şeyleri, sanat eserlerini yahut ne kadar bilgili olduklarını, ne kadar gezip dolaştıklarını gösterecek birer Wunderkammer’leri. başka bir deyişle “harikalar odası”… Başlangıçta canları ne isterse ona göre karmakarışık bir şekilde bir odanın tuvarlarına, tavanına, içindeki dolaplara dizerlerdi bu objeleri. Denizkabuklarının yanında heykeller dururdu [...]
Bir zamanlar Facebook: 300 yıl önce açılan bağımsız haberleşme ağı
İnternet sitesi Metafilter‘a göre, Facebook’tan önce içeriği değilse bile işleyişi ona çok benzeyen The Republic of Letters vardı. 17. yüzyılda entelektüellerin oluşturduğu kalabalık ve karışık bir ağ olan The Republic of Letters, coğrafi sınırları ve dil farklılıklarını aşarak Aydınlanma’nın en önemli fikir adamlarını bir araya getirmişti. Kendini “resmi olmayan bir cumhuriyet” diye tanımlayan topluluğun bünyesinde Voltaire, [...]
Bir zamanlar Twitter: 100 yıl önce Paris’te yazılan üç satırlık tweetler
Güneşin altında belki de gerçekten yeni bir şey yoktur! Bugün okuduğum bir haber, Twitter, Facebook, Quora, YouTube ve Tumblr gibi sosyal medya araçlarının aslında hiç de yeni olmadığını, bazılarının kökeninin çok çok eskilere dayandığını bana hatırlattı. Mesela gündelik meşguliyetimiz olan tweetler tam 100 yıl önce Paris’te Rimbaud ve Joyce gibi edebiyat dahilerini keşfeden anarşist sanat [...]
Bir zamanlar YouTube: 19. yüzyılda çekilen yüzlerce komik video
Maru the Cat tarzı saçma ama çok eğlenceli videoları seyredebileceğiniz en şahane yer neresi? YouTube mu? Eh, sonuçta YouTube, zamanımızın sosyal medya fenomenlerinin neredeyse en önemlisi. Ama aslında o da yeni sayılmaz. Hatırlayacaksınız, size güneşin altında yeni bir şey olmadığını ve Twitter, Facebook, YouTube gibi sosyal medya araçlarının aslında hiç de yeni sayılamayacağını geçen defa yazmıştım. [...]
Sade’dan ilhamla yaratılan giyim markası: Juliette et Justine
Juliette et Justine bir Japon kılık kıyafet markası. Fotoğraflara bakarsanız, markanın Japonya’da pek gözde olan Gothic Lolita akımı çizgisinde olduğu görülüyor. Tabii bu Lolita’nın Vladimir Nabokov’un romanıyla zerrece alakası olmadığı da ortada… Yaratıcılarının esas ilham kaynağı, isimden de belli olduğu üzere, Marquis de Sade’ın Justine ve Juliette adlı iki yapıtı. Marquis Justine’i 1789′da henüz hapishanedeyken [...]
Kürk Mantolu Madonna: Hâlâ en çok filme çekilmek istenen roman
Sabahattin Ali’yi daha çok, popüler şarkılara dönüşen şiirlerinden ve filme çekilen eserlerinden tanıyoruz. Bir de en çok filme çekilmesi istenen romanın, Kürk Mantolu Madonna’nın yazarı olması vesilesiyle… Öldürülmesinin üstündeki sis perdesiyle siyasi tarihimiz açısından da önemli bir isim Sabahattin Ali. ve işte onu daha yakından tanımak için iki fırsat: Kızı Filiz Ali’nin yazdığı Filiz Hiç [...]
Güzel, entelektüel, âlicenap Türk prensesi Neslişah Sultan’a veda
“Son Osmanlı Prensesi” Fatma Neslişah Sultan dün vefat etti. Kendisi, baba tarafından 32. Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz Han ve oğlu son halife Abdülmecid Efendi’nin, anne tarafındansa son padişah Sultan Vahideddin Han’ın torunuyuydu. Ben, 91 yaşında ölen Neslişah Sultan’ın hikayesini Murat Bardakçı’nın Everest Yayınları’ndan çıkan kitabından okumuş ve çok etkilenmiştim. Neslişah Sultan’ı uğurladığımız bu gün, Bardakçı’yla [...]
Yönetmen Spike Jonze, unutulmuş kitap kapaklarına hayat verdi
Her şey, John Malkovich olmak ve Vahşi Şeyler filmlerinin yönetmeni Spike Jonze, kitap kapaklarından esinlenerek tasarladığı işlemeli el çantalarıyla şöhret olan Olympia Le-Tan’la tanışıp ondan duvarına asmak için bir Gönülçelen işlemesi hazırlamasını istediğinde başladı. Tasarımcının, J.D. Salinger’ın yapıtının kapağını işlemek karşılığında istediği tek bir şey vardı: Birlikte bir film yapmaları. Böylece Jonze ve Le-Tan yanlarına Fransız [...]
Melida Tüzünoğlu: Breton’un Nadja’sı erotik ve komplike bir hayal gibi
“En seksi roman kahramanı hangisi?” sorusuna Ambulansla Dünya Turu‘nun yazarı Melida Tüzünoğlu’nun da bir cevabı var. Kısa ve net: Andre Breton’un Nadja’sı… Nadja’ya bir Dostoyevski karakteri ve Reşat Nuri Güntekin’in yarattığı çirkin ve son derece huysuz olan motosikletli adam eşlik ediyor… “Tabii ki Nadja. Andre Breton’un Nadja’sı. Çünkü eldivenleri vardı Nadja’nın. Ve gölgesi. Yüzünü hayal bile [...]
Fırat Demir’den Yeni Cüret Çağı’na dair itiraflar
Size benzersiz, çözülmesi zor ve çok lezzetli bir çelişkiler yumağından, Fırat Demir’den bahsedeceğim. Anlat deseniz, “Çok genç ama bilge” derim. “Zarif ama vahşi. Kederli ama keskin. Cüretkar ama arsız değil. Neşeli ama bu dünyanın bütün yükünü sırtında taşıyormuşçasına ciddi. Politikadan hazzetmiyor ama şiirleri yoğun bir politik tavır içeriyor. İyi kalpli ama isterse acımasız olabilir. Munis [...]
Yazdıkları, düş gördükleri, acı çektikleri, âşık oldukları ve uyandıkları yer
Yazarların evleri, kütüphaneleri filan derken sıra onların en mahrem alanlarına, yatak odalarına geldi. Bu yakınlarda taşınacağım ya; o yüzden internetteki dekorasyon sitelerini gezip duruyorum. The Apartment Therapy‘deki habere resmen bayıldım. En sevdiğim birkaç yazarın yatak odalarını görmek muhteşemdi. Hayır, seksle alakalı şeyler düşünmeyin lütfen. Tamam, o odaların benim sevgili yazarlarımın âşık oldukları, hayal kurdukları, uyudukları, [...]
Egoist Okur’da Kafabindünya halet-i ruhiyesi
“Hangi tür müziği seversin?” diye sorulmasından nefret ederim. Zor durumda bırakır beni. “O yola da gelirim bu yola da, çocuk da yaparım, kariyer de” sığlığının müzikal versiyonunda hissederim kendimi. Müzik konusundaki tercihlerimi belirleyen türler ve etiketler değildir. Türlerin daha önce hiç olmadığı kadar yoğun bir şekilde etkileşim içine girdiği, birbirlerine karışarak yeni ve şahsa özgü [...]
Nora Romi Kürklü Venüs’ü yazdı: Bazı ilişkilerde ya zorbalığı seçersin, ya köleliği
Nora Romi, okuduğum en matrak yazılardan bir kısmının yazarı. No Name diye bi köşesi vardı eskiden, bir de kısacık yazılardan oluşan Sanırım Seninle Uzun Uzun Konuşmamız Gereken Şeyler Var Kürşat’cığım adlı kitabı… Köşesi ve o kitaptaki yazıları, özellikle de muhakkak tanışmak gereken biri olduğunu tahmin ettiğim annesine dair olanlar çok güzeldir. Sonra Nora evlendi, anne [...]
Güller ve böcekler: Acayip güzel bir reklam filmi
Blog sitesi Huffington Post‘un haberine göre, Google, Honda and the Sundance Film Festivali için animasyonlar hazırlayan BUCK firması, bu kez Yeni Zelanda kökenli bir kitap satış sitesi olan ve gelirinin tamamını Oxfam’e aktaran Good Books için bir reklam filmi hazırladı. (Oxfam, 90 ülkede görev yapan ve yoksulluk, adaletsizlik, insan hakları gibi konularda çalışan uluslararası bir yardım kuruluşu.) Film [...]
Wake in Progress: Stephen Crowe’un harikulade Joyce projesi
“Finnegans Wake edebiyat tarihinde büyük bir yazar tarafından yazılmış yapıtların en ihmal edilmiş olanı. Anlaşılır sebeplerle elbette… Zor bir roman değilmiş numarası yapmayacağım. Ama hatırı sayılır bir bölümü, Ulysses’ten daha zor değildir. Onu okumak, bir romanı anadilinizden daha az bildiğiniz bir dilde okumaya benzer… Su gibi akmaz, hep bir şeyleri çözmeye çalışırsınız. Hem bence bir [...]
Joel Knox’un Egoist Okur için seçtiği şarkılar: Seninle yeryüzünü unuturdum…
Underground ile mainstream’i harikulade bir kendine özgülükle bir araya getiren benzersiz topluluk Kitschcraft’tan hatırlayacağınız Özüm Özgülgen (aka Joel Knox) şu hayatta en sevdiğim insanlardan biri, arkadaşım… Güzel ve iyi olan şeylerin kıymetini bilen güzel ve iyi bir adam, tanıdığım en yetenekli insanlardan biri. Müzisyenliğinin yanı sıra fotoğrafçı ve yönetmen. Ondan da bir “Efkar Karması” istedim. Hazırladı. [...]
Füsun Saka: Yatak kadınla erkek arasındaki iletişimsizliğin doruğa çıktığı yer
Füsun Saka’yı size daha önce çok anlattım. Gazeteci olduğunu, Egoist Okur’a Zamansız Hikayeler yazdığını, gene Egoist Okur’daki İnsanlık Dışı köşesinin yazarı ve fotoğrafçısı Süha Derbent’le evli olduğunu, kedileri ve diğer bütün vahşi yaratıkları sevdiğini, bir de çok yakın arkadaş olduğumuzu biliyorsunuz zaten. Birkaç gün önce ilk romanının yayınlandığını da… Hatta bu romanın bazı bölümlerinin tam [...]
Lolita: Bir kapak kızının hikayesi
Vladimir Nabokov’un romanı Lolita’nın bugüne dek hep yanlış kapaklarla çıktığını düşünen mimar ve blogger John Bertram, şimdiye kadarkinden çok daha iyi bir Lolita kapağı hazırlamalarını sağlamak için tasarımcılar arasında bir yarışma düzenledi. Yarışmaya katılan kapaklar arasından seçilen 60 tanesi şimdi bir kitap olarak da yayınlanıyor. Nabokov’un Lolita kapaklarına dair düşündüklerini merak edenler bu video’ya göz [...]
Okuma zevki, Mars’a seyahat ve demokrasi arasındaki ne ilişki olabilir?
Ray Bradbury’nin ilk öykülerini daha doğrusu Fahrenheit 451′e giden yoldaki ilk ürünlerini bir araya getiren Yakma Zevki adlı kitap son günlerde beni en mutlu eden şey oldu. Bu vesileyle Ray Bradbury’nin okuma zevki, Mars’a seyahat ve demokrasinin temelleri üzerine fikirlerini dile getirdiği röportajı izleyin istedim. Sonrasında, İthaki Yayınları’ndan çıkan Yakma Zevki’ni mutlaka edinmek şartıyla… İnsanların [...]
Aslı Tohumcu: Aragorn’la asla tanışamayacağımıza ikna olmam uzun sürmüştü!
“Size göre en seksi roman kahramanı hangisi?” sorusuna cevap bu kez Aslı Tohumcu’dan geldi. Aslı öyle güzel anlattı ki Yüzüklerin Efendisi Üçlemesi’nin Aragorn’unu, onun bir fantastik roman kahramanı olduğunu unutup üzüldüm böyle korkusuz, gözüpek, mütevazı, akıllı, kararlı, sabırlı, iyicil bir adam vardı da ben mi rastlayamadım bir türlü diye… Ama aslında üzülmek yersiz. Kütüphaneden Yüzüklerin [...]
Umay Umay: Tam zamanıdır başımızı doğru yere eğmenin…
“Sanırım hayat, AZ bir yere gitti. Her şeyin azı makbul gibi. Az düşün, az sev, azla yarat, az bil, az, az, az… Bu azlığa direnenler, ‘işe yaramayan insanlar’ durumuna düştü. Şizofren, duygusal, romantik, manik, bırakın kendi haline… durumuna düşürüldü. Azlıkları fazla olanla baş edilemezdi. Her şey sıradanlaştırıldığı gibi, zorlaştı da böylece. Sevinçlerin, gülüşlerin bile kontrol [...]
Zona: Geoff Dyer’ın yeni kitabı Tarkovski’nin Stalker’ı üzerine
Kimilerinin “yaşayan en iyi İngiliz romancısı olmaya aday” dediği bol ödüllü yazar Geoff Dyer, Zona adını taşıyan yeni kitabında Andrey Tarkovski’nin 1979 tarihli başyapıtı Stalker’ı analiz ediyor. Konunun ilgimi çekmesinin sebebini beni tanıyan herkes anlamıştır: Dyer’la ortak bir noktamız var; Tarkovski ikimizin de en sevdiği yönetmen, Stalker’sa saplantıyla sevdiğimiz film… Dyer kitapta Tarkovski’nin çocukluk yıllarından, [...]
“Gizli günlüğünüz” Kitschcraft’ın yeni albümü 100 çıktı
Underground ile mainstream’i harikulade bir kendine özgülükle bir araya getiren Kitschcraft’ın yeni albümü 100 çıktı. Albümün sitesinde, müzikten, sinemadan, tiyatrodan, fotoğraftan ve görsel sanatlardan birçok ünlü ismin bu proje için hazırladığı 100 kapağı bulabilir; dilerseniz Glory, Sert Kışlar, Osman Hamdi Bey, Sen Beni Aldatamazsın, The Comfort of Strangers V.12 adlı Kitschcraft şarkılarını dinleyebilirsiniz. Hatta bunu hemen [...]
“Damardan gerçekçi” bir cehennem kitabı: 2666
2666, kimilerinin 21. yüzyılın en büyük romancısı saydığı Şilili Roberto Bolaño’nun 2004′te, yani ölümünden bir yıl sonra yayınlanan son romanı. Bolaño, tedavisi güç hastalığının son aşamalarında bile inatla ve sabırla romanı üzerinde çalışmış, ilk taslaklarıysa yakında bu dünyadan göçüp gideceğini bilen bir adamın “Ya yetiştiremezsem” endişesi ve aceleciliğiyle yayıncısına teslim ettikten hemen sonra da ölmüştü. [...]
Oscar hayalleri: Kendi Artist’inizi kendiniz çekin
The Artist filmi Oscar ödüllerini silip süpürdükten sonra, sessiz sinemaya ilgi arttı. Ben de size iPhone’unuz aracılığıyla birkaç dakikada kendi The Artist’inizi çekmenin yollarını anlatmaya karar verdim. Sonunda Oscar alır mısınız, bilmiyorum, pek de sanmıyorum açıkçası ama çok eğleneceğiniz kesin. Hem sessiz film sevmeyenlerdenseniz, 50′lerin, 60′ların ya da 70′lerin stiliyle filmler de çekebilirsiniz… Kendimi bildim [...]
Egoist Okur yazarı Füsun Saka’dan ilk roman: Zamansız
Hastane odasında yatarken vakit geçirmek için bir yabancıyla internet üzerinden yazışmaya başlayan kadın kahramanımızın iç dünyasını, chat diyalogları üzerinden aktarıyor Zamansız. Geçmişi sarsıntılı, bugünü sıkıntılı, geleceği belirsiz bir kadını anlatıyor okurlara. Taşradaki bir istasyon şefinin kızı, kabuslarla dolu çocukluk günlerini, sorunlu cinsel ilişkilerini, 12 Eylül dönemi işkencelerini, mutsuz evliliğini anlatırken bir kadının öyküsünü bir dönemin [...]
Ryu Murakami’nin su gibi naifken psikopata dönüşen kahramanı: ASAMI
“En seksi roman kahramanı size göre hangisi?” sorusunun doğru cevabı hala bulunamadı. Şaka, şaka! Böyle bir sorunun doğru cevabı olamaz elbette, ben de biliyorum. Sözün gelişi öyle söyledim. Sırada yazar Hakan Bıçakcı’nın cevabı var… “Sorunun cevabını düşünürken roman kahramanlarını genellikle seksi bulmadığımı fark ettim. Sebebini bilmiyorum. Belki de insan özdeşleştiği birilerine o gözle bakmıyor. Bir [...]
Yeraltı edebiyatı: Kendinle yüzleşmek eğlenceli değildir!
“Türk romancıları arasında, Fatih Kaynak dışında ‘ben yeraltı edebiyatçısıyım’ diyen bir yazara pek rastlayamayız” diyor Altay Öktem. Çünkü bizde “Yeraltı edebiyatçısıyım” demek, “Yazdığım kitabı okumayın” demekle eşdeğer. Altay Öktem’e bir kere daha güvenerek bu genel kabulü yıkmayı deneyin ve Fatih Kaynak’ın İmleç Kitap’tan çıkan Köpekler Gibi Yalnız Öleceğiz adlı kitabını okuyun… ‘İlk Yarı: 10-0′ ve [...]
Stephen King’den yazar adaylarına 7 tavsiye
Yazmak Üzerine adlı bir kitabı da olan ünlü korku ve gerilim romanları yazarı Stephen King’in, yazar adaylarına birkaç tavsiyesi var… 1. Olay örgüsünü, hikayenin başladığı ana nasıl gelindiğini bir kenara bırakıp duruma odaklanın. 2. Metaforlara özen göserin. Benzetmeye yapmaya uğraşırken, inandırıcı olamazsanız, komik olursunuz. Dil oyunlarından elbette yararlanın ama onlar sanki aslında yokmuş gibi kendiliğinden [...]
DJ’iniz Mustafa Seven: Bak, bir yaprak düşüyor en mahrem yerine…
Yakın arkadaşım Mustafa Seven, bilirsiniz, müthiş bir fotoğrafçıdır. Instagram sayesinde onu artık neredeyse bütün dünya tanıdı. Ciddi bir hayran kitlesi var artık. Ama o bunu umursamadan hayatını eskisi gibi yarı bilge, yarı serseri olarak sürdürüyor. Ondan aylar önce istedim Egoist Okur için bir “Efkâr Karması” hazırlamasını. Vakit bulup ancak yaptı. Ara sıra DJ’lik yaparken ne [...]
Madame Bovary’nin gerçek yüzü
Yazar ve blogger Brian Joseph Davis, adli tıbbın yararlandığı bir bilgisayar programı aracılığıyla en ünlü roman karakterlerinden birkaçının robot resimlerini yaptı. Üstelik ona istek yollayarak, gönlünüzdeki roman karakterini çizmesini bile isteyebiliyorsunuz. Vladimir Nabokov’un Lolita romanının ana karakteri Humbert Humbert, “sıska, iri kemikli ve göğsü kıllı” biri olarak tarif ediliyor. Kalın siyah kaşları var, yüz ifadesi [...]
Ben çalmadım, içimdeki kitapperest çaldı!
“Enis Batur, Orhan Pamuk, Müge İplikçi, Şükran Çiftçi, Rasim Özdenören, Doğan Hızlan ve Selim İleri… Hiç kitap çaldılar mı? Kitap çalmak üzerine ne düşünüyorlar? İyi de kitap neden çalınır? Bu hırsızlığın öteki hırsızlık biçiminden bir farkı var mı, yoksa hepsi aynı kapıya mı çıkar? İzafi” adlı edebiyat dergisinin Şubat-Mart 2012 sayısında “Kitap Neden Çalınır?” başlıklı [...]
Ezra Pound, Joseph Conrad ve büyük suçlara ilham veren öteki edebiyatçılar
Birkaç hafta önce Gianluca Casseri adlı bir şahıs İtalya’da bir cinayet işledi. Casseri suçu CasaPound örgütü adına işlemişti. Olayın konumuzla alakası da burada zaten, zira söz konusu örgüt adını, 20. yüzyılın en büyük şairlerinden biri olan Ezra Pound’dan alıyor. Yani, yaşadığı dönemde antisemitist fikirleri, Hitler ve Mussolini’ye olan sevgisiyle bilinen Pound ölümünden çok sonra faşist [...]
Turgay Kantürk’ten Peri Çıkmazı: Benzerini arama o sensin!
Turgay Kantürk’ün bütün şiirleri, pardon bütün sihirlerinin toplandığı Peri Çıkmazı Sel Yayıncılık tarafından yayınlandı. Bütün Sihirler; Peri Çıkmazı adlı kitapta daha önce yayınlanmış şiirlerin yanı sıra, şairin ilk kez bu toplamda günışığına çıkan Alfabe Meleği, Alacakaranlık, Sis İçin Şarkı, Hepsi Bu!, Ay! İçim, Kent Kırıkları, Kışevi, Yaprakarası Sözleri, Yakın Tarih adlı çalışmaları da yer alıyor. Deniz [...]
Masumiyet Müzesi’nin Sibel’i: Yaralanmış bir arzunun cazibesi
“Masumiyet Müzesi’nin Sibel’inde öyle bir cazibe var ki gücü motive eden güçsüzlükten, azmi tetikleyen kırılganlıktan ve mucize yaratma (hatta bizzat mucize olma) arzusundaki çaresizlikten serpilip büyüyor. Tam da bu yüzden hüzünden beslenen bir seksi cazibe bu; yaralanmış, kaybettiği esrikliğe hep ulaşmak için çabalayan ama başaramayan bir arzunun cazibesi… Geriye kalansa, yine de paylaşılmaya devam eden, [...]
Geleceğin Paul Auster’ı Twitter’dan çıkacak
Kimileri geleceğin ünlü yazarlarının bugünün sosyal medya kullanıcıları arasından çıkacağını düşünüyor. Kendilerine has bir jargon geliştiren, kelimeleri ve kavramları farklı bir espri anlayışıyla kullanan ve fikirlerini Twitter’daki 140 karakter zorunluluğu yüzünden aforizmalarla dile getiren bu yazarlardan bazıları online romanlar da yazmaya başladı. İşte sosyal medyada edebiyatın geleceği… Şu sıra Başbakan Tayyip Erdoğan’la denizaşırı atışmasıyla gündeme [...]
Fahriye Abla’dan Çanakkaleli Melahat’a
Üniversitede İngiliz ve Amerikan edebiyatı okumuştum. Oradaki eğitim sisteminin hepimizi şiir ve edebiyatın erkeğe özgü bir sanat olduğuna inamaya yönlendirdiğini yıllar sonra fark ettim. “Kadınlar yazmayı beceremez” denmiyordu okulda elbette ama kadın şairler neredeyse yok sayılıyordu. Daha çok erkek eleştirmenlerle edebiyat tarihçilerinin methiyelerine mazhar olmuş erkek şairleri tanıyıp öğreniyorduk. Geçen hafta şair ve eleştirmen Deniz [...]
Notos Dergi’nin alternatif 100 Temel Eser listesi niçin yanlış ve eksik?
192 edebiyatçı bir araya gelerek, Milli Eğitim Bakanlığı’nın, çocuklar ve gençlere tavsiye ettiği ve çok tartışılan, eleştirilen 100 Temel Eser listesine bir alternatif hazırladı. Ama yine ağır ve zor okunan klasiklerden oluşan bu yeni liste de en az eskisi kadar eksik ve arızalı. O kadar ki 100 kitaplık listede çocuklara yönelik sadece üç kitap var. [...]
Aşka inanmayan Bazarov’u aşka inandırmak isterdim…
“En seksi roman kahramanı hangisi?” sorusuna gelen cevapları yayınlamayı sürdürüyorum. Gülüm Dağlı’nın cevabı doğrusu en merakla beklediklerimdendi. Mtlda adıyla bir blog açtığı yıllarda, yani henüz 17 yaşındayken yayın yönetmeni olduğum Picus’a gelen Gülüm o gün bizim kadronun mühim bir parçası olmuştu. Picus’ta güzel işler yaptı; kalemi kuvvetli, zekası zehir gibiydi. Çekingen görünümlü miniminnacık bir kızdan [...]
21. yüzyılda Türk romanı: Erkeğin yittiği yer, özlenen bir yer
“Erkekler savaşının Türkiye’yi ilgilendiren yanı, bu savaşın kadın bedeni üzerinden yaşanması. Kadın bedeni de bir savaş alanı oluyor ve adamlar kadının üzerinde tepinerek aslında birbirleriyle savaşıyor. Birbirileriyle yaşanmak istenen ilişki yaşanmıyor çünkü. İlla homoseksüel bir ilişkiden bahsetmiyorum. Normal bir ilişki erkekler arasında kurulamıyor, yaşanamıyor gördüğüm kadarıyla. Üstelik kurmaya çalıştıkları ilişkileri de kadın bedeni üzerinden cinsellik [...]
Burroughs, Ginsberg, Kerouac ve diğerleri: Just beat it!
“Aynı kitabın iki ayrı yayınevinden yayınlanmasına çok sık rastlamışızdır da, iki ayrı yayınevinin tek bir kitabı yayımlamak için bir araya gelmesi pek sık rastlanan bir durum değildir.” Sel Yayıncılık ile 6.45′in bir araya gelerek yayınladığı Beat Kuşağı Antolojisi bu açıdan da dikkate değer. Ama sadece o değil. “Beat” sözcüğü bizim ülkenin yasaklı sözcüklerinden biir artık. [...]
Film Kedileri: Godfather’dan Bazıları Sıcak Sever’e unutulmaz kareler
Susan Herbert’ın Shakespeare Kedileri albümüyle ilgili yazı o kadar çok sevildi ve okundu ki, ünlü ressama yeniden yer vermek şart oldu. Herbert’ın filmlerin başrollerine kedileri yerleştirdiği bir albümü daha var. İşte aralarından seçtiklerim. Coppola’nın Godfather’ı da var, Marilyn Monroe’lu Bazıları Sıcak Sever de… Frankenstein’ın Gelini, İyi, Kötü ve Çirkin, İnsanlar Yaşadıkça, Yaralı Yüz… Sonra Laurel [...]
göksel: içimden daha cesur bir kadın çıkardım
Göksel’in yeni albümü “Bende Bi’ Aşk Var” çıktı. İlk arkadaş olduğumuzda ben henüz gazeteci değildim. Onun da müzikle, her fırsatta şarkı söylemek dışında bir alakası yoktu zaten. Yani Göksel’in büyük acılardan sonra, her seferinde anka kuşu gibi küllerinden doğan bir kadın olduğunu, incecik, naif görünümünün altında çok güçlü bir ruh taşıdığını bilecek kadar iyi tanıyorum [...]
Olanca seksiliğiyle ‘seksi kadın’ etiketini yerin dibine sokan karakter
Seray Şahiner’i tanıyorsunuz, Gelin Başı ve Hanımların Dikkatine adı kitaplarından, Egoist Okur’da yayınlanan röportajlarından. (Her kadın gizlice prenses olmaya hazırlanır ve Salonda hanımefendi, mutfakta aşçı, bienalde küratör, sokakta serseri kadınlar) Seray Egoist Okur için bu kez en seksi bulduğu roman kahramanını anlatmayı denedi. Sonunda da Aziz Nesin’in Tatlı Betüş’ünde karar kıldı. “Denedi” dediysem, lafın gelişi; yazdı. [...]
En seksi roman kahramanı hangisi?
Okan Bayülgen’in programında dönen geyik çekiciydi. “En seksi roman kahramanı hangisi size göre?” diye sordu bir gece Bayülgen programına katılan konuklara. Aldığı cevaplar kem ve kümden öteye gitmedi. Bir tek Neslihan Acu bu soruya hayret etmiş, garipsemiş gibi görünmüyordu. Ama o sayılmazdı, zira hepinizin Medyatava yazılarındaki zehir gibi kaleminden de pek iyi bildiği gibi, ağzından [...]
Shakespeare kedileri
William Shakespeare Hırçın Kız’dan Fırtına’ya, IV. Henry’den Macbeth’e, Venedik Taciri’nden Hamlet’e, Romeo ile Juliet’e kadar yazdığı oyunlarda kedilerden tam 44 kez bahsetmiş. Bu 44 kedi bahsinde, büyük oyun şair ve yazarının, insan ruhunu tanıdığı kadar kedi tabiatını, yani kedilerin alışkanlıklarını, anatomilerini, sevdikleri ve sevmedikleri şeyleri, ellerinden gelenleri ve gelmeyenleri çok iyi bildiği belli oluyor. Fakat konumuz bu [...]
Kötüler buradaysa, iyiler nerede?
Kaldığımız yerden devam edelim… “Korkakça olan, güçsüzlük anlamına gelen son zamanlardaki yaygın normallik karşıtı propagandanın aksine aslında kötülük son derece sıradan bir şey. Canavarca şeyler yapan insanlar normal hayatta ‘korkutucu biçimde normal’ görünüyorlarsa, kahramanca şeyler yapan adamlar da muhtemelen normal hayatta ‘leziz bir biçimde sıradan’ görünüyorlardır. Sessiz gözlemci olmayı reddeden, kötülüğe sadece bakıp geçmekten bir [...]
Uğursuz deneyin romanı çıktı: Başka yere bakmayın, kötülük burada, bizimle!
Sel Yayıncılık’tan çıkan Mario Giordano imzalı Deney: Kara Kutu 1972′de Stanford Üniversitesi’nde gerçekleştirilen şu meşhur Zimbardo deneyinin romanı. Deneyi belki hatırlayacaksınız; bir grup sıradan insan, üniversitenin bodrumunda yaratılan cezaevi simülasyonunda mahkum ve gardiyan olarak ikiye ayrılır. Ancak çok geçmeden kendilerini rollerine öyle kaptırırlar ki, “mahkumlar” firar etmenin yollarını aramaya, “gardiyanlar” ise sükûneti sağlamak adına şiddete [...]
Sineklerin Tanrısı’na ve Survivor’a ilham veren deney
Hayır, Acun’dan, Nihat Doğan’dan, kavgalardan, dövüşlerden söz etmiyorum. Yani kavgalar, dövüşler, aşağılamalar ve hakaretler var ama burada anlatacağım şey tam 57 yıl önce gerçekleşmiş bir olay. Aslında sahada gerçekleştirilmiş bir psikolojik deney. Okuyunca ilginizi çekeceğine eminim… Türkiye’de sol görüşleri sebebiyle hapse girmiş hatta işkence görmüş olan genç psikolog Muzaffer Şerif sonunda ülkeyi terk ederek ABD’ye [...]
Patti Smith’ten sihir dersi: Zirveye çıkmaya çalışmazsan, zirve ayağına gelir
Altay Öktem diyor ki: “Türkçe’ye çevrilmeseydi, şöyle çek-yata uzanıp sayfalarını yutarcasına okuyamasaydım gerçekten de gözüm açık giderdi, diye düşündüğüm iki kitap var. Şimdi aklınıza Shakespeare’den Kafka’ya kadar bir sürü isim gelmiştir ama değil. Hiçbiri değil. Kitaplardan biri ‘Barnabas Evangelium’, diğeri de Patti Smith’in ‘Just Kids’i… Yıllar önce dualarımın yarısını kabul edilmiş, ‘Barnabas İncili’ Türkçeleşmişti zaten. Sevgili [...]
Kafka’nın harikulâde yalanı
Çek yazar Franz Kafka’nın son büyük eserini kimin için yazdığını biliyor muydunuz? Oyuncak bebeğini kaybettiği için hıçkıra hıçkıra ağlayan bir küçük kızın yüzünü güldürmek, onu yeniden hayata bağlamak için… Ayrıntılar Gert Schneider’ın Kafka’nın Bebeği adlı romanında. Kafka’nın Bebeği benim kitaplığımda, büyük yazar ve düşünürlerin adlarını taşıyan güzel romanlar serisinin bir parçası olarak, Flaubert’in Papağanı (Julian [...]
Salinger şarkıları: Gönülçelen hâlâ burada, aramızda dolaşıyor…
Fotoğrafta Rhett Miller’ı ve Axl Rose’u görüyorsunuz. Tamam, Teoman ve Gönülçelen’i de var ama o tam olarak Salinger’la alakalı sayılmaz. Bana öyle geliyor ki o başka bir yazının konusu olur. Bu yazıdaysa J.D. Salinger’dan etkilenen müzisyenler ve yaptıkları şarkılar var… ‘Catcher in the Rye,’ Guns N’ Roses Chinese Democracy albümünden. John Lennon’ı öldüren Mark David [...]
Salinger’a bir giriş: Homeopati, zen budizm ve yalnız kalma arzusu
İlk ve tek romanının yayınlanmasıyla tüm zamanların en büyük yazarlarından biri haline gelen ve aradan geçen yıllarla birlikte ünü, saygınlığı hiç eksilmeyen, üstelik bunu korumayı insan içine çıkmayarak, röportaj vermeyerek, fotoğraf çektirmeyerek ve çok uzun süredir tek satır yazmayarak başaran kaç kişi biliyorsunuz? Hafızanızı zorlamayın; Salinger’dan başkası yok. Ve işin kötüsü, artık o da yok. 50 [...]
Cep telefonunun mucidi dünyanın en güzel kadınıydı
Şaka değil, gerçekten öyle! Cep telefonunun icadının hikayesini, “Hedy’s Folly” adlı kitabı okuyunca yazmaya karar verdim. İlginizi çekeceğini umduğum yazıda “dünyanın en güzel kadını” lakaplı Hedy Lamarr ve geçen yüzyıl başında ortalığı kasıp kavurmuş dahi besteci George Antheil var. Fotoğrafta ikisini de görüyorsunuz. Ama hikayeye başkaları da karışıyor. Mesela Ezra Pound ve Man Ray… Hitler [...]
Sezgin Kaymaz: Üzüntü olmasaydı sevinç, düşmek olmasaydı kalkmak olmazdı
Ateş Canına Yapışsın… Bütün sakinlerinin mutlu ve huzurlu yaşadığı Cennet’te, Tanrı ilk insanı yarattı, adına da Âdem dedi. Onu yarattığı toprağa kendi nefesinden üfleyerek can verdi, bu cana hem iyilikten hem şerden, hem riyadan hem sadakatten koydu. Ona güzel olan ne verdiyse, bir o kadar da kötülük ekledi. Sonra Cennet’teki tüm varlıklara dönüp Âdem’e secde [...]
Ünlü romancının şaşırtan intihar sözleşmesi
İlk hikâyesini 13 yaşında sattı ve ikinci el bir daktilo almaya yetecek kadar para kazandı. The Carpet People adlı ilk romanı 1971′de yayımlandı. Sonra gazetecilik yaptı, özel şirketlerde medya ilişkileri görevini üstlendi. 1983′te ona asıl ün getiren Discworld’ü (Disk Dünya) yazdı. Mizahla hayalgücünün enfes bir karışımı olan Discworld, olağanüstü başarısı üzerine 36 kitaplık bir seriye [...]
Çizgi Roman: 50 milyon $ harcamadan film çekmenin kestirme yolu
Pullara basılan, filmleri çekilen, televizyon dizisi olan, Fransa’da Kebir adıyla yayınlanan kült çizgi roman serisi Karaoğlan bu ay 50 yaşına basıyor. Emperyalist ideolojiye karşı olduğu için bazı konular ele almayı reddeden Suat Yalaz’la hem kahramanını, hem de çekilmesi planlanan yeni Karaoğlan filmini konuştuk. Bir dönem sadece çocukların, gençlerin değil, devlet adamlarının, bakanların, gazetecilerin, Mesela Münir [...]
Vasat olandan uzak dur, gerekirse yalan söyle ve kendi kabileni kur!
Biz yetişkinlerin bazı şeyleri değiştirmesi için vakit geç midir? Mesela çocukken, gençken bir yerlerde kaybolmuş yaratıcı güç yeniden edinilebilir, kırılmış hevesler geri alınır mı? Heves ve şevk nerede, nasıl bulunur? Sir ünvanlı yazar Ken Robinson aralarında Meg Ryan, Paul McCartney, Bob Dylan, Paulo Coelho gibi ünlülerin de bulunduğu yüzlerce kişiyle söyleşi yaparak; ayrıca Leonardo daVinci’den [...]
Kırmızı ruj, pudra ve diğer seksapel araçlarının tarihi
Sadece Avrupa kıtasındaki kadınların kozmetiğe harcadıkları parayla Afrika kıtasındaki açlık ve hastalık sorunu bütünüyle çözülebiliyormuş. (Dikkat edin “metroseksüel” tabir edilen erkeklerin kadınlardan hiç de aşağı kalmayan masraflarından söz etmedim bile.) Biz kadınların -ve elbette bir kısım erkeklerin- boş işlere meraklı olduğumuz anlamına mı geliyor bu sizce? Küresel ısınmadan, savaşlardan, tuhaf hastalıklardan söz edilen bir çağda biz [...]
Tolstoy’un büyük aşkı Elisabeth, Nazım Bey adlı bir Türk’le evlenmiş
Sermet Sami Uysal, bir önceki yazıda sözü edilen Eşlerine Göre Ediplerimiz adlı kitabı 1950′lerde yazmış. Hikaye şöyle… Gencecik bir delikanlı olan Uysal ilk romanını Cumhuriyet’in o dönemdeki genel yayın yönetmeni Cevat Fehmi’ye götürmüş. Romandaki karakterlerden biri de Tolstoy’muş. Üstelik anlaşılan, romanda anlatılan her şey gerçekten yaşanmış. Anlatayım… Sonya’yla evli olan Tolstoy, Çarlık Orduları Başkumandanı Prens [...]
Küçük Prens’in iPod’unu karıştırdım
Alice’in, günümüzde yaşasaydı eğer hangi müzikleri dinleyeceğini tahmin etmeyi denemiştik. (işte burada) New Yorklu webzine Flavorpill bu ay aynısını edebiyat dünyasının en sevilen karakterlerinden Küçük Prens için yapmış. Antoine de Saint-Exupéry’nin mücevher değerindeki romanını bir kez daha anlatmaya gerek var mı? Üç küçük yanardağ, bir gül ve birkaç baobab ağacından başka bir şey bulunmayan miniminnacık bir [...]
Büyümenin zamanı geldi: “O öldü. Senin artık bir baban yok!”
Yekta Kopan günümüz Türk edebiyatının müthiş kalemlerinden biri. Onunla Kediler Güzel Uyanır adlı yeni kitabına dair bir röportaj elbette yakında Egoist Okur’da yer alacak. Ama ben birkaç ödül alan nefis kitabı Bir de Baktım Yoksun’la ilgili konuştuklarımız unutulsun istemedim ve geçen yılki söyleşimizden bir bölümü buraya almaya karar verdim… Hem söz konusu kitap çok güzel ve [...]
Paul Auster: Piyangodan büyük ikramiyeyi kazanmasa, yazar olmayacaktı!
Paul Auster’ı niçin seviyoruz? Kitapları bize ne hatırlatıyor? Hayatta sıfır noktasına gelmek ne demektir, neye yarar? Peki ya Auster’ın pek alelacayip diyebileceğim sıfır noktasından çıkış hikayesi… Hepsi bu yazıda. Buyurun okuyun. Ay Sarayı, Şans Müziği, Son Şeyler Ülkesinde, Yanılsamalar Kitabı, Kehanet Gecesi, Cam Kentte, Hayaletler ve son olarak Görünmeyen gibi romanlarında Paul Auster sadece olayları [...]
Emrah Serbes’ten “Efkâr Karması”: “Behzat Ç. en çok Neşet Ertaş dinler…”
Behzat Ç. dizisinin filmi Seni Kalbime Gömdüm nihayet gösterimde. Filmle ilgili olarak Behzat Ç. romanlarının yazarı ve dizinin, filmin senaristi Emrah Serbes’le geçen ay bir röportaj yapmıştım, yakında Egoist Okur’da da okursunuz. Ona, “Behzat Ç. hangi müzikleri dinler?” diye sormuştum, “En çok Neşet Ertaş dinler” diye cevap vermişti. “En iyisi Emrah’tan bir Efkâr Karması istemek” [...]
Türk edebiyatının korku edebiyatıyla aşılmaz mesafesi
Ben korku edebiyatını önemseyenlerdenim. Arkadaşım Tolga Meriç de öyle… Bu yüzden yaklaşık beş yıl önce, korku edebiyatının okura çıkardığı ateşten ihlal davetiyelerini kurcalamaya karar vermiştik. Korkunun din, cinsellik ve ölümle ilişkisini sorgulayacaktık. Bir de Türk edebiyatının korku türüyle aşılmaz görünen “mesafesi”ni… Bu yüzden türle öyle veya böyle alakalı olduğunu düşündüğümüz yazarlara birkaç soru sormuştuk. (Sorular [...]
Fan fiction: Bu romanı çalın!
Fan fiction için “Geleceğin edebiyatı” diyenler var. Bazılarıysa “kötünün de kötüsü taklitlerden başka bir şey değil” diyor. Bana göre ise, müzikteki “cover” kavramının yazıdaki yansıması… bir cover şarkı iyi bir şey de olabilir, kötü bir şey de…. Fan fiction da öyle. Milan Kundera erkek değil kadın olsaydı ‘Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği’ neyi, nasıl anlatırdı? Oscar Wilde, [...]
Simyacı’nın yazarı Paulo Coelho meğer satanistmiş!
Yıllarca kara büyü yapmış hatta Şeytan’la bir sözleşme imzalamış, günün birinde büyük bir yazar olabilmek için. Yani eskiden. Gerçeği, bizde yeni çıkan biyografisi “Bir Savaşçının Yaşamı”ndan öğreniyoruz. Barış sözcüsü Coelho’nun biyografisini üç yılda kaleme alan Fernando Morais şöyle anlatıyor: “Bu kitabın içinde her şey var… Seks, şiddet, uyuşturucu, az da olsa eşcinsellik, rock’n roll ve [...]
Sahte Nobel hadisesi: Bir gün her faşist 15 dakikalığına Nobel alabilir!
Geçen hafta tüm batı dünyası Tomas Tranströmer’ın aldığı Nobel’i, kitaplarının bir anda New York dahil bütün büyük metropollerde yok satmaya başlamasını konuştu. Oysa ödülün açıklanmasından dakikalar önce, Sırp gazeteleri, kendi vatandaşları Dobrica Cosic’in 2011 Nobel Edebiyat Ödülü’ne layık görüldüğü haberini almıştı. Haber kaynakları, www.nobelprizeliterature.org adresli internet sitesiydi. Sevinç dalgası kısa sürede tüm ülkeye yayıldı, radyolar [...]
Alice’in iPod’unu karıştırdım!
Alice 19. yüzyılda, muhafazakar Victoria İngilteresinde yaşamasaydı, bugüne ait biri olsaydı hangi şarkıları dinlerdi… Konsept bana ait değil Flavorpill’in aslında. Ama onun seçimini yetersiz bulunca şarkıların büyük bir kısmını kendi iPod’umdan seçtim. Seveceksiniz… Seçerken iki kritere uydum. Bir, Alice’in anlatan şarkılar. İki, Alice günümüzde yaşasa sevme ihtimali olan şarkılar… Aralarında Jefferson Airplane’den Ask Alice gibi [...]
Bu ülkede hakkı teslim edilmeyenler kimlerdir? Cevap: En iyi olan herkes!
Romancı Hamdi Koç’la Habertürk Gazetesinin Kitap Eki için bir söyeşi yapmıştık. “Türkiye’de pasta ideoloji bıçağıyla kesilir” başlıklı o söyleşide Hamdi, mühim şeyler söylüyordu. Fakat ekin sınırlı sayfa sayısı yüzünden tamamını yayınlamak mümkün olmamıştı. Çok uzundu. Kesmek gerekmişti. Yazık olmuştu! Sonbahar geldi ya, ben bugünlerde biraz içime kapandım o yüzden daha çok kitap okuyorum, daha çok [...]
Bahadır Baruter: Ben bu kolaycı ve bağımlı ülkeye sitemliyim!
Ressam, karikatürist, yayıncı ve dert ortağı Bahadır Baruter’den bu yazıyı ben istedim. Bir nedeni yoktu, o gün gazetelere biraz fazla bakmış, televizyonla içimi çokça bulandırmıştım. Anlayacağınız, ruh halim şüpheciliğin üst sınırlarında geziniyordu ve muhtemelen kendime bir suç ortağı arıyordum. Bahadır da beni kırmayarak yazdı. Böylece “en sevdiğim ressam” nihayet Egoist Okur’da yerini aldı. Epeyce sitemkâr [...]
Şavkar Altınel: Bizi kurtaracak kitap hangisi?
Şair, yazar ve çevirmen Şavkar Altınel de benim gibi iflah olmaz kitap bağımlıları için yazdı bu yazıyı: “Bizi kurtaracak kitap tam da bir sahaf rafında duran, kabı yırtılmış, kimin tarafından yazıldığı, hangi türde olduğu ve ne söylediği hakkında hiçbir fikrimizin bulunmadığı o kitap olabilir, ama hangimiz böyle bir kitabı açıp okumaya başlayabilecek kadar cesur, bağımsız, özgürüz?” [...]
Şairlerin şarkıları: Baudelaire, Bukowski, Blake, Plath, Poe, Wilde ve diğerleri
Müzisyenler şiir okur. Hem de nasıl! Yahut şairlerin de şarkıları olur. Görüyorsunuz; The Beatles’tan The Cure ve The Smiths’e, Sufjan Stevens’tan Regina Spektor’a şairlerden ve yapıtlarından ilhamla şarkılar yazan müzisyenlerin sayısı hiç de az değil. Söz konusu şairlerin arasında Charles Baudelaire, Sylvia Plath, Edgar Allan Poe, Charles Bukowski, Carl Sandburg, e.e. cummings, Boris Pasternak, Thomas [...]
Rüyada siyasetçi görmek neye işarettir?
Latife Tekin, “Rüyalar ve Uyanışlar Defteri” adlı kitabında ilk insanların dünya karşısındaki saf algısına erişiyor. Başkaldırıdan yoksulluk ve doğa sevgisine, birçok bileşeni var bu algının. Ama en çok, rüyalarını yazarlığının ışığından geçirip edebiyatla kaynaştırarak ulaşıyor o saf algıya. Ve böylece, birçok metni taşa toprağa karışıyor; ya su olup akıyor ya da susuzluktan kuruyup çatlıyor… Kitabınızı [...]
Alp Buğdaycı: Doğurmaya çalıştığım bebeği boğdular!
“Kan Sıcak Akacak” adlı roman 1996 yılında yayımlandığında büyük gürültü kopardı. Ve Adalet Ağaoğlu’dan esinlenerek söylersek; “alt tarafı bilmem kaç litre kanla bilmem kaç metre bağırsaktan ibaret” şu bildiğimiz insanoğlu romanı sadece 6 gün yaşattı. Romanın yazarı ise o günlerden bugüne, tam 15 yıl boyunca sustu. Bu, 15 yıl sürmüş aktif bir suskunluğun bütün iktidar [...]
Murathan Mungan: Sol hülyaları olan bir yazarın ütopyasını yazdım
Dört yıl önceydi hatta daha fazla… Soğuk bir sohbahar akşamında, Şairin Romanı’ndan parçalar okuyacak olan Murathan Mungan’ı dinlemeye gitmiştim garajistanbul’a. Müthiş bir masal gecesiydi. Dışarısı soğuk ve karanlık… Mumların aydınlattığı, garajdan bozma, kocaman, beton renkli bir yerdeyim… Murathan Mungan, dinleyicilerini bekliyor; elinde yayınlanmamış kitabı ‘Şairin Romanı’ndan sayfalar… Mum ışıklarıyla ısınmayı ümit eden ama aslında masalların [...]
Joyce, Kafka, Faulkner, Mann, Camus şarkıları
Kate Bush, Joy Division, Leonard Cohen, The Cure, Crash Test Dummies, Iron Maiden, Rufus Wainwright, The Zombies, Nickel Creek, Idlewild, Bloc Barty, Patrick Wolf… James Joyce, Franz Kafka, Federico Garcia Lorca, Albert Camus, T.S. Eliot, Aldous Huxley, Thomas Mann, William Faulkner, Gertrude Stein, e.e. cummings, Virginia Woolf… Modernizmin ustalarının majör ve minör yapıtları zaman zaman [...]
Umay Umay: Bir gün yolda yürüyordum, bir şarkı duydum, kalbim acıdı…
Çıkıp arayın sokaklarda bir benzerini, bulamazsınız. Umay Umay benzersizdir. Şarkıları gibi, şiirleri gibi, kitapları gibi… Yeni keşfettiğim ama ikide bir açıp bakmadan duramadığım, her seferinde bana kendime dair hep görmezden geldiğim sırları keşfettiren alelacayip fotoğrafları gibi… Egoist Okur için hazırladığı “Efkâr Karması” gibi… Mabel Matiz Umay Umay’ın kelimelerine tutkun olduğunu söylemiş. Naim Dilmener ”Tanrıçam” demiş. [...]
Sanat sadece parası olanlar için midir?
Albümlerini dinleyiciye parasız ulaştıran Bandista gibi müzik grupları gittikçe artıyor. Aynısını yapan yazarlar, sinemacılar ve bilim insanları da var. Kimileri karşı çıksa da, Copyright’ın, yani telif hakları sisteminin karşıtı olarak ortaya çıkan Copyleft, sadece parası olanın kültüre, bilime ve sanata erişmesini önlemeyi hedefleyen yepyeni ve özgürlükten yana bir dağıtım sistemi… Bir göz atmaya, hatta derinden [...]
Victor Hugo’dan bir hayat dersi: “Çıplak kadın, silahlı kadın demektir.”
Demiştim ya “kıyıda kenarda kalmışların, bizimle birlikte yaşayıp bize benzemeyenlerin, daha doğrusu kendimize neyse ki pek benzetemediklerimizin, ‘sefiller’in romancısı Victor Hugo’nun Gülen Adam’ıyla ilgili bir yazı yolda diye, işte buyurun… Sefiller ve Notre Dame’ın Kamburu’nun yazarı Victor Hugo’nun Gülen Adam adlı bir romanı daha var. Kahramanı, Comprachicos denen İspanyol haydutların kaçırıp sakatladığı Gwynplaine. Comprachicos’lar çocukların [...]
RT @Elif_Safak: An interview on Egoist Okur website where Turkey's bookworms meet... (in Turkish) http://t.co/2b66qacH
Süt, Kan ve Kelimelerin Kemikleri: “Bir Dersim Hikayesi”
“Onca uygarlığın kurulduğu, dağıldığı, el değiştirdiği; onca dilin, dinin, inancın, kültürün yaşadığı, çatıştığı, iç içe geçtiği zorlu bir coğrafya burası. Ve her geçen gün biraz daha öğreniyoruz bu topraklarda her inkârın ardında yakın ya da uzak tarihli bir toplu mezarın yattığını. Toprağa yalnızca ölülerin değil, hakikatlerin, dillerin, kültürlerin, kelimelerin gömüldüğünü…” 24 edebiyatçının öykülerinden oluşan yeni [...]
Yazının devamıOrhan Pamuk’un Harikalar Odası’nda: Aşk, Atatürk heykeli gibi bir şey!
Çukurcuma’daki Masumiyet Müzesi nihayet açıldı. Bu hafta Orhan Pamuk’la müzeye dair bir röportaj yaptık. Pazar günü Habertürk gazetesinde yayınlanacak. Fakat daha önce onunla Masumiyet Müzesi romanı çıktığında yaptığımız ikinci röportajımızı yeniden yayınlamak bana uygun geldi. Hem çok güzel konuştuğu için, hem de bugün müzede sergilenen eşyaları çıplak ve gösterişsiz halleriyle üç yıl önce ilk kez [...]
Yazının devamıReplikas, Kontrol Kulesi’nde: “Anadolu Pop, postmodern bir başkaldırıdır!”
“Yeni bir şey yok belki, ama farklı bir durum var. Mesela Replikas’ın Biz Burada Yok İken adlı Anadolu Pop çalışması… Bir yanıyla vefa borcunu ödeyerek geçmişe saygı, bir yanıyla da “ben neyin devamıyım” sorusuna bir cevap… Bir de şöyle bakalım: Bellek haindir ve yeterince güvenli değildir; her şeyi unutmaya yatkındır. Ama şarkı söylemek çoğu zaman [...]
Yazının devamıElif Şafak, okurlarını anlattı: “En uzak olduğumuzda bile yeterince yakınız…”
Elif Şafak’ın internette dolaşan bir videosu var. Katıldığı TED konferansında çekilmiş. Orada öğrendim ilk defterini “akıl sağlığından kuşkuya duyduğu bir gün” annesinin hediye ettiğini. Belki biraz kendi çocukluk hallerime benzettiğimden ona ilk önce bunu sordum: “Kendi kendine konuşan, içine kapanık ve yalnız bir çocuktum” diye cevap verdi. “İyi bir gözlemciydim ama daima kendi içime dönüyordum, [...]
Yazının devamıSeray Şahiner: “Aşk zaten arabesktir”
Yunus Nadi öykü ödülü sahibi bi tanecik Seray Şahiner’den bir Efkar Karması istedim, yaptı. Ve dedi ki: “Kelimenin tüm hüznüne rağmen, bir müstehzi gülüş beliriyor hep gözümün önünde, ‘efkâr’ dendiği zaman. ‘Kahır’ gibi değil mesela. Bu yüzden seçtiğim -beni bulan- efkâr şarkılarının içinde hüznü vurgulayan tuhaf bir alaycılık da var hep. Rest çekme, müdanasızlık, omuz [...]
Yazının devamıEngin Günaydın: “Bu ülkede herkes neden bu kadar üzgün?”
Susan Sontag, sinemanın gücünden bahsederken, “Kamera başkalarının gerçekliğine bir turist gibi bakmamızı sağlar, hemen peşinden de kendi gerçekliğimize” diyor. Yeraltı, bu tarife birebir uyan bir film. Çünkü Dostoyevski’nin Yeraltından Notlar romanından -serbestçe- uyarlanan filmi seyrederken, önce Muharrem karakterini anlamak, çözmek istiyoruz, sonra onun hikayesinde kendi yerimizi görüyoruz… En azından bana öyle oldu. Bir süre sonra [...]
Yazının devamıAhmet Ümit’in yeni romanında Freud’dan Fatih Sultan Mehmed’e psikanaliz
Sigmund Freud bildiğimiz kadarıyla Osmanlı İmparatorluğu’na dair tek satır yazmadı. Fatih Sultan Mehmet üzerine de herhangi bir şey söylemedi. O halde “Bu başlık ne alaka!” demeyin. Yazının, edebiyatın sihirli dünyasında her şey olabilir hatta Freud, Fatih’i rüyada da olsa psikanaliz koltuğuna oturtabilir. En azından Ahmet Ümit’in yeni romanı Sultanı Öldürmek’te böyle oluyor. Daha doğrusu Ümit’in [...]
Yazının devamıHandan Akdemir: “Aşk 1Q84 gezegeninin çekirdeğindeki ağırlık merkezi…”
Handan Akdemir’i gazeteci olarak tanıdım. Hayatımın en zor dönemlerinden birinde yanımda olan, beni destekleyen meslektaşlarımdan biriydi. Aynı kitapları seviyor, aynı ideallerin peşinde koşuyor ve kendimizi aynı insanların yanında iyi hissediyorduk… Tanıdığım en maharetli kalemlerden biri olan Handan daha sonra ani bir kararla gazeteciliği bırakıp yayın dünyasına geçti. Şimdi uzun süredir Doğan Kitap’ın editörlerinden biri. Haruki [...]
Yazının devamıReplikas’tan Egoist Okur’a özel: Bugün yapayalnız!
1960′larla 70′lerin Anadolu Pop’una adadıkları yeni albümleri Biz Burada Yok İken’i yayınlayan Replikas’la, daha doğrusu grup üyelerinden Gökçe Akçelik, Selçuk Artut ve Orçun Baştürk’le Habertürk için bir röportaj yaptım, okursunuz. Anadolu Pop’un mistik, tekinsiz hatta korkutucu olabilen benzersiz ruhunu, bu geleneği takip etmenin onlar için ne anlama geldiğini anlattılar: “Kapalı ve tutucu bir gelenekselcilikten değil, [...]
Yazının devamı“Öykü küratörü” Murathan Mungan’dan yeni koleksiyon
Murathan Mungan’ın yazarlığı, şairliğinin yanı sıra bir işi daha var: O, bir öykü küratörü. Ve şimdi yepyeni bir koleksiyonla geliyor. Kitap formatındaki yeni öykü sergisinin adı: Henüz belli değil. Mekan: Diyarbakır Kitap Fuarı ve sonrasında tüm kitapçılar. Okurla buluşma tarihi: 26 Mayıs. İşleri sergilenecek sanatçılar: İkisi romancı olmak üzere günümüzden 24 edebiyatçı. Küratör kelimesi, Latince “curare”den geliyor. [...]
Yazının devamıEsra Pekin’den Lilith: Farklılıklara karşı tahammülsüzlüğümüzün romanı
İşte dünyanın en eski hikayesinden birkaç ayrıntı: Tanrı’nın Adem’e eş olarak yarattığı ilk kadın, yani Lilith hiç de yumuşak başlı bir kadın sayılmazmış. Adem’le eşit olduğunu göstermek için onunla kıran kırana bir rekabete girmekten çekinmemiş. Bunun üzerine Adem için dikbaşlı olmayan yeni bir eş yaratılmış. Cennet”ten kovulan Lilith’se sonsuz karanlıkta kaybolup gitmiş. Günün birinde yeniden, [...]
Yazının devamıHüseyin Can Erkin: “1Q84, paralel evrenlerin ve cevapsız soruların kitabı…”
1991′de Ankara Üniversitesi Japon Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı’ndan mezun olan Hüseyin Can Erkin, 1992’de Japon Hükümeti’nin bursuyla Japonya’ya gitmiş. Ankara Üniversitesi’ndeki doktora çalışmasının ardından toplam altı yıl Japonya’da yaşamış. Bu arada Haruki Murakami’den “Sahilde Kafka” ve “Haşlanmış Harikalar Diyarı romanlarını çevirmiş. Mangalar ve Japon edebiyatından başka birçok önemli yapıt da çevirdikleri arasında. Şimdi mezun [...]
Yazının devamıPenguin’in en iyi 75 kapağı arasında bir Türk yazarın kitabı var
Kanadalı Domatesler adlı sitenin gerçek adını bilmediğim sahibi, “Mehmet Murat Somer’in ‘Türk Lokumu başlıklı polisiyelerini’ bilmiyordum” diye anlatıyor. Şahsen ben de bilmiyordum, çünkü o seri Türkiye’de Hop Çiki Ya Ya adıyla çıkmıştı. (Kabul edin ki matrak ve davetkâr bir isim.) Domates, yani sitenin sahibi, Penguin Yayınevi’nin 75. kuruluş yıldönümünü kutlamak için yayınladığı Penguin 75 adlı [...]
Yazının devamıElif Şafak’tan her biri birkaç roman gücündeki şarkılar
Elif Şafak okurken bir yandan da müzik dinlersiniz. Hayır, yazının müzik gibi akıyor olması gibi soyut bir şeyden bahsetmiyorum, gerçekten müzik dinlersiniz. Şafak, hikayenin ruhuyla, karakteriyle, atmosferiyle paralel giden şarkıları birer yol gösterici olarak karşınıza çıkarır. Birçok romanında, özellikle Araf’ta böyledir. Yayın tarihimizin en güzel hadiselerinden biri olan ve bir+bir’e rağmen hâlâ çok özlediğim Roll [...]
Yazının devamıCanavarla baş etme yolları
Görünce paylaşmadan yapamadım. Will Schofield’in blogunda Erkin Koray’ın bir şarkısı eşliğinde 25 eski Türk kitap kapağı yer alıyor. Bazıları çok güzel, bazıları felaket… Aralarında Giovanni Scognamillo’nun “Uzaydan Geldiler”i de var. Bir de “Komünistlerin Söylediklerine İnanılabilir mi?” adlı nadide eser… Tepenize inmeye hazır gibi görünen kızıl bir elin parmaklıklarla engellenmesini gösteren kapak komik denecek kadar ürkütücü. Kitabın yazarı [...]
Yazının devamıFabisad’dan sonra artık edebiyatımızda hiçbir şey aynı kalmayacak
Haberini vermiştim birkaç hafta önce. Dün Kemancı’nın veda gecesiyle birleşen açılış partisi de gerçekleşti. Derin bir soluk alın: Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği Fabisad nihayet resmen kuruldu. “Gerçekçi olmak, gerçeği olduğu gibi kabullenmek aynı zamanda gerçeğe boyun eğmek anlamına geliyor. Oysa hayal kurmaya başladığımız anda gerçeği biz şekillendirmeye başlarız. Toplum olarak bu potansiyele fazlasıyla sahibiz [...]
Yazının devamıSeray Şahiner: Her kadın gizlice prenses olmaya hazırlanır
“Seni üzmek istemiyorum, diyen erkekler uğraştırır insanı en çok. Mutlaka üzüyor onlar çünkü. Akıllı davranıp riski önceden söylüyorlar. Kırkıncı odanın kapısını açmak istemeyecek kadın var mı? Neticede, sen bile bile lades dediğinle kalıyorsun. Tersine bir Pamuk Prenses hikayesi gibi. Pamuk Prenses daha en başta aşık olur Avcı’ya. Avcı ise ‘Seni üzmek istemiyorum’ imasıyla bir ceylan kalbi [...]
Yazının devamı16. yüzyıl minyatürlerinde hayatının tüm özel ayrıntılarıyla Mevlana
Mevlana Celaleddin Rumi’ye dair eldeki tek görsel kaynak, hatıralarının ve menkıbelerinin toplandığı Sevâkıb-ı Menâkıb adlı kitaptaki minyatürler… Kitabın iki orijinal kopyasından biri Topkapı Sarayı Kütüphanesi’nde, diğeriyse New York’taki Morgan Kütüphanesi’nde. Neyse ki Mevlana’nın görselleri artık o kadar da ulaşılmaz değil. Morgan Kütüphanesi, Sevâkıb-ı Menâkıb’daki 29 orijinal minyatürü internet üzerinden dünyaya açtı. Mevlana’yı ölümünden yüzlerce yıl [...]
Yazının devamıNuri Bilge Ceylan’ın yeni kitabı vesilesiyle: Üç Maymunlar Cehennemi
Türk sinemasının 2000’li yıllarına damgasını vuran Nuri Bilge Ceylan’dan, Cannes Film Festivali’nde “En İyi Yönetmen Ödülü”ne layık görülen “Üç Maymun” filmiyle ilgili tüm detayları içeren kitap çıktı. Kitapta filmin sinopsisi ve özgün senaryosunun yanı sıra, Cannes’daki serüvenine dair iç ve dış basında çıkan yorum ve haberler, söyleşiler ve Nuri Bilge Ceylan’ın güncesi yer alıyor. Ceylan’ın “görsel [...]
Yazının devamıBejan Matur’un şiddetle hissedilen zarif şiirleri üzerine
“İbrahim’in Beni Terketmesi”ni Orhan Pamuk İngilizce çeviriye yazdığı arka kapak yazısında, “Bejan Matur’un zarif ve şiddetle hissedilen şiirleri…” diye tanıtıyor. Görme Biçimleri’nin keskin gözü John Berger’se şunları söylüyor: “Onun şiirini düzyazıyla anlatmak imkânsız. Fiillerinin kipi yok, edatları isme benziyor, kendi isimleri haykırışlar. Amacı, anlamsızı kuşatarak kurnazlıkla alt etmek. Bunu yapıyor, başarıyor. Bir zamanlar her şey [...]
Yazının devamıBir zamanlar Instagram: Albert Kahn’ın 100 yıl önce yarattığı insanlık kataloğu
Meğer Instagram tarzı fotoğrafçılığın babası, yani bütün o acayip güzel filtrelerin esas yaratıcısı, çok eskilerde, 20. yüzyılın başında yaşamış bir Fransız bankermiş. Ama devamı da var tabii… 1909 yılında milyoner Fransız banker ve sanat koleksiyoncusu Albert Kahn o dönemde yaşayanların çok tuhaf bulacağı bir maceraya atıldı. Lumiere Kardeşlerin 1907′de icat ettiği autochrome’u, yani renkli fotoğrafı [...]
Yazının devamıKarsu Dönmez’in caz, blues, funk, reggea ve türkü etkili tuhaf ve güzel şarkıları
Bugünlerde Avrupa ve Amerika’da herkes Hollanda’da doğup büyüyen genç müzisyen Karsu Dönmez’i konuşuyor. Şarkıcı, piyanist, besteci ve söz yazarı olan Karsu kimilerine göre önümüzdeki 10 yılda adını en çok duyacağımız şarkıcı olacak. Hollanda doğumlu şarkıcı, piyanist, besteci ve söz yazarı olan Karsu Dönmez henüz 21 yaşında ama klasik müzik ve caz çevrelerinde şimdiden çok ünlü. Yakında [...]
Yazının devamıVideo: Kitaplardan oluşan bir dünya neye benzerdi?
Görelim bakalım diyorsanız, seyredin. Pişman olmayacaksınız, çünkü This is Where We Live, harikulade bir film. Düşsel bir dünyayı anlatıyor. Ama var aynı zamanda öyle bir dünya. Benim için var en azından… Ve Egoist Okur’a sık sık uğradığınıza göre, sizin için de var. İnsanların, kuşların, ağaçların, sokakların, evlerin ve geri kalan her şeyin yazıdan ve kitaplardan [...]
Yazının devamıUzun Bir Şarkı: Ayten Alpman
Az önce Deniz Durukan’la konuştuk. Bugün yitirdiğimiz Ayten Alpman’dan bahsettik; onun muhteşem şarkıcılığından, siyah küt saçlarıyla yıllardır hayatımızda hep aynı kalabilmiş nadir güzel şeylerden biri oluşundan… Ve tabii ona dair diğer şeylerden… Yazarlığının, şairliğinin yanı sıra tanıdığım en iyi röportajcılardan biri de olan Deniz, Ayten Alpman’la 10 yıl önce yaptığı bir röportajı gönderdi sonra Egoist [...]
Yazının devamıAlice’ten Pamuk Prenses’e ve Kırmızı Başlıklı Kız’a masal kahramanları
Masalları severim. Çocuk kitaplarına olan düşkünlüğüm de meşhurdur. Hele rsimli olanları daha çok severim. (Bu konuda tamamen Lewis Carroll’un Alice’i gibi düşünüyorum.) Fakat doğrusunu isterseniz, çocuk masallarından yola çıkılarak yetişkinler için hazırlanan bu posterler kelimenin tam anlamıyla beni benden aldı. Alice Harikalar Diyarında, Üç Küçük Domuz, Pinokyo, Rapunzel, Oz Büyücüsü, Rumpelstiltskin, Prenses ve Bezelye, Pamuk [...]
Yazının devamı2666′nın çevirmeni anlatıyor: Bolaño-okuyucu ilişkisinde ilk görüşte aşk yoktur!
Roberto Bolaño’nun 2666 adlı dev romanını kusursuz bir şekilde çeviren Zeynep Heyzen Ateş’e bir çevirmen olarak en çok neden şikayet ettiğini soruyorum. Tabii Bolaño’dan yeterince bahsettiğimize kanaat getirdikten sonra… Halbuki fark ediyorum ki bu aslında bir çevirmene ilk sorulacak soru. Yaşadıkları bu kadar zorluğa rağmen inatla çeviri yapmayı sürdürmeleriyse hayranlık uyandırıcı. Şöyle cevap veriyor Ateş: [...]
Yazının devamı“Zamansız”, 12 Eylül gibi mühürlenmiş bir zamanın kilitlerini açıyor…
Filiz Kansu’yla tanışmıyoruz. Hakkında bildiklerim de fazla değil. Ehlileştirilemeyen ruhlardan olduğunu, bir de saplantılı bir şekilde yazdığını biliyorum sadece. Kansu bu yazıda gazeteci, yazar arkadaşım Füsun’a “12 Eylül gibi mühürlenmiş bir zamanın kilitlerini açıyorsun, bir çilingir maharetiyle” diyor. İtiraf ediyorum, okurken gözlerim doldu. Romanı eline alıp bir gecede bitiren, sonra da sabaha karşı bu yazıyı [...]
Yazının devamı“Ölümün oluşturduğu o büyük boşluğu doldurmaya imkan yok…”
Yazar, yayıncı, senarist, oyuncu Meral Okay’ın ölümü son günlerde canımı en acıtan haberlerden biri oldu. Öğrenince öylece kalakaldım. Bu dünyadan güzel, cesur, zeki, yetenekli, iyi kalpli ve adaletli bir kadının gitmesiyle hissedeceğimiz o büyük boşluğu düşündüm sonra. Ve onu bir kez daha hatırlayalım istedim. Hep hatırlayalım… Muhteşem Yüzyıl’dan ve hastalığının ortaya çıkışından kısa süre öne [...]
Yazının devamıHakan Bıçakcı’dan Vokal Anestezi: Joy Division ekolünden acayip adamlar
“Son yılların en etkileyici erkek vokallerinden bazıları. Boğucu, gösterişsiz, çıkışsız… Bir nevi Joy Division ekolü… Bu adamlar işi sesi güzel olmanın, iyi şarkı söylemenin ötesine götürmüşler bence. O sesleri nerelerinden nasıl çıkarıyorlar aklım almıyor. ‘Onlardaki ses teliyse bendeki ne?’ diye de düşünmeden edemiyorum.” Romantik Korku, Rüya Günlüğü, Boş Zaman, Bir Yaz Gecesi Kâbusu, Apartman Boşluğu, [...]
Yazının devamıKesmeşeker Kontrol Kulesi’nde: “Dünyada âşıklardan çok acıkanlar var”
Anadolu’nun âşık geleneği 1990’larda büyük kentte de karşılığını buldu. Ve kent, kendi ozanlarını yaratmaya başladı. Kesmeşeker, yani Cenk Taner ve arkadaşları, 1991 tarihli ilk albümleri “Dipten ve Derinden”le tavırlarını net bir şekilde ortaya koydular. O günden bu yana da çizgilerinden zerrece ödün vermediler. Ne plak şirketlerinin stratejilerine aldırdılar, ne de pazar politikalarına… Böylece Kesmeşeker, önümüze [...]
Yazının devamıBalyoz Davası’nın seyrini bir yazı fontu mu değiştirecek?
Bugünlerde Calibri adını çok duyuyoruz. Calibri dünyanın en çok kullanılan yazı fontu. Bizim hayatımıza girme sebebiyse Balyoz Davası. İyi ama bir yazı fontu böylesine kapsamlı bir davanın seyrini değiştirebilir mi? “Nedir bu Calibri’nin aslı astarı” diye merak etmek bizim de hakkımız değil mi? Bugünlerde hayatımıza Calibri denen bir şey girdi. “Nedir?” diye sorabilirsiniz. Hemen söyleyeyim; [...]
Yazının devamıVideo: Rakamlarla Kırmızı Başlıklı Kız
Linköping Üniversitesi’nde grafik bölümü öğrencisi olan İsveçli Tomas Nilsson’un okul ödevi olarak çektiği film, Kırmızı Başlıklı Kız masalının çok şeker bir versiyonu. Nilsson, bildiğimiz hikayeyi infografiklerle, yani rakamlar ve bilgilendirme grafikleriyle yorumlamış. İlham kaynağı Röyksopp’un Remind me şarkısına çektiği klip. Nilsson’un üç dakikalık Kırmızı Başlıklı Kız videosunda, sağlıklı beslenmeden aerodinamiğe kadar günlük hayatın bir parçası [...]
Yazının devamıBir zamanlar Tumblr: Herkesin bir “harikalar odası” olmalı
Çok eskiden, Rönesans Avrupa’sında da insanların birer Tumblr’ları olurdu. Gördükleri ilginç nesneleri, tuhaf şeyleri, sanat eserlerini yahut ne kadar bilgili olduklarını, ne kadar gezip dolaştıklarını gösterecek birer Wunderkammer’leri. başka bir deyişle “harikalar odası”… Başlangıçta canları ne isterse ona göre karmakarışık bir şekilde bir odanın tuvarlarına, tavanına, içindeki dolaplara dizerlerdi bu objeleri. Denizkabuklarının yanında heykeller dururdu [...]
Yazının devamıBir zamanlar Facebook: 300 yıl önce açılan bağımsız haberleşme ağı
İnternet sitesi Metafilter‘a göre, Facebook’tan önce içeriği değilse bile işleyişi ona çok benzeyen The Republic of Letters vardı. 17. yüzyılda entelektüellerin oluşturduğu kalabalık ve karışık bir ağ olan The Republic of Letters, coğrafi sınırları ve dil farklılıklarını aşarak Aydınlanma’nın en önemli fikir adamlarını bir araya getirmişti. Kendini “resmi olmayan bir cumhuriyet” diye tanımlayan topluluğun bünyesinde Voltaire, [...]
Yazının devamıBir zamanlar Twitter: 100 yıl önce Paris’te yazılan üç satırlık tweetler
Güneşin altında belki de gerçekten yeni bir şey yoktur! Bugün okuduğum bir haber, Twitter, Facebook, Quora, YouTube ve Tumblr gibi sosyal medya araçlarının aslında hiç de yeni olmadığını, bazılarının kökeninin çok çok eskilere dayandığını bana hatırlattı. Mesela gündelik meşguliyetimiz olan tweetler tam 100 yıl önce Paris’te Rimbaud ve Joyce gibi edebiyat dahilerini keşfeden anarşist sanat [...]
Yazının devamıBir zamanlar YouTube: 19. yüzyılda çekilen yüzlerce komik video
Maru the Cat tarzı saçma ama çok eğlenceli videoları seyredebileceğiniz en şahane yer neresi? YouTube mu? Eh, sonuçta YouTube, zamanımızın sosyal medya fenomenlerinin neredeyse en önemlisi. Ama aslında o da yeni sayılmaz. Hatırlayacaksınız, size güneşin altında yeni bir şey olmadığını ve Twitter, Facebook, YouTube gibi sosyal medya araçlarının aslında hiç de yeni sayılamayacağını geçen defa yazmıştım. [...]
Yazının devamıSade’dan ilhamla yaratılan giyim markası: Juliette et Justine
Juliette et Justine bir Japon kılık kıyafet markası. Fotoğraflara bakarsanız, markanın Japonya’da pek gözde olan Gothic Lolita akımı çizgisinde olduğu görülüyor. Tabii bu Lolita’nın Vladimir Nabokov’un romanıyla zerrece alakası olmadığı da ortada… Yaratıcılarının esas ilham kaynağı, isimden de belli olduğu üzere, Marquis de Sade’ın Justine ve Juliette adlı iki yapıtı. Marquis Justine’i 1789′da henüz hapishanedeyken [...]
Yazının devamıKürk Mantolu Madonna: Hâlâ en çok filme çekilmek istenen roman
Sabahattin Ali’yi daha çok, popüler şarkılara dönüşen şiirlerinden ve filme çekilen eserlerinden tanıyoruz. Bir de en çok filme çekilmesi istenen romanın, Kürk Mantolu Madonna’nın yazarı olması vesilesiyle… Öldürülmesinin üstündeki sis perdesiyle siyasi tarihimiz açısından da önemli bir isim Sabahattin Ali. ve işte onu daha yakından tanımak için iki fırsat: Kızı Filiz Ali’nin yazdığı Filiz Hiç [...]
Yazının devamıGüzel, entelektüel, âlicenap Türk prensesi Neslişah Sultan’a veda
“Son Osmanlı Prensesi” Fatma Neslişah Sultan dün vefat etti. Kendisi, baba tarafından 32. Osmanlı padişahı Sultan Abdülaziz Han ve oğlu son halife Abdülmecid Efendi’nin, anne tarafındansa son padişah Sultan Vahideddin Han’ın torunuyuydu. Ben, 91 yaşında ölen Neslişah Sultan’ın hikayesini Murat Bardakçı’nın Everest Yayınları’ndan çıkan kitabından okumuş ve çok etkilenmiştim. Neslişah Sultan’ı uğurladığımız bu gün, Bardakçı’yla [...]
Yazının devamıYönetmen Spike Jonze, unutulmuş kitap kapaklarına hayat verdi
Her şey, John Malkovich olmak ve Vahşi Şeyler filmlerinin yönetmeni Spike Jonze, kitap kapaklarından esinlenerek tasarladığı işlemeli el çantalarıyla şöhret olan Olympia Le-Tan’la tanışıp ondan duvarına asmak için bir Gönülçelen işlemesi hazırlamasını istediğinde başladı. Tasarımcının, J.D. Salinger’ın yapıtının kapağını işlemek karşılığında istediği tek bir şey vardı: Birlikte bir film yapmaları. Böylece Jonze ve Le-Tan yanlarına Fransız [...]
Yazının devamı
