Egoist okur

HALİL İNALCIK’tan yeni sürprizler yolda…

Amerikalı tarihçi Bernard Lewis’in “Tüm zamanların en büyük alimi” diye tarif ettiği üstad Halil İnalcık kitaplarının gözden geçirilmiş, genişletilmiş baskılarıyla yine okur karşısında. Üstelik önümüzdeki döneme dair bazı sürprizleri var.

Emine Çaykara

halil-inalcik-egoistokur-emine-caykara-kitap-eki

Tarihçilerin Kutbu

Hocaların hocası, Osmanlı tarihinin babası ve Şeyh-ül müverrihin olarak bilinen, yazdığı makaleler ve kitaplarla Osmanlı İmparatorluğu’nun yapısını, işleyişini, toplum modelini çözmemizi sağlayan, dünya akademilerine üye kabul edilmiş değerli tarihçimiz Prof Halil İnalcık, bu yıl 96 yaşına bastı. Tasarladığı kitapları bitirmek için evinden çıkmadan büyük bir fedakarlık ve tutkuyla çalışmalarını sürdürüyor.

Biyografisini hazırlarken öğrencisi olan Prof. İlber Ortaylı bana hocanın hep kullanıldığını ve kolay geçilemediğini söylemişti: “1985’te, Kudüs’teki CIEPO toplantısında Bernard Lewis’in onun için şu sözü söylediğini kulaklarımla duydum: ‘Köprülü ve Barkan zamanının büyük alimiydiler, Halil İnalcık ise tüm zamanların büyük alimi…’ Gerçekten de tek yönlü vesikalarla çalışmaz. Tahrir defterinden başlar, iktisadi tarihe, kadı siciline, beratlara kadar hayatın bütün safhalarına gider ve daha ilginci edebi metinleri bilir. (…) Derin ve öncü araştırmalar yapar.”

ABD’li ünlü sosyolog Immanuel Wallerstein’ın Tarihçilerin Kutbu’nda yer alan şu cümleleri de bir büyük gerçeğe dikkat çekiyordu: “Bugün dünyanın bütün üniversitelerinde İnalcık okutuluyor, İnalcık’ı okuyorlar. İnalcık sıradan bir tarihçi değil. İnalcık, gerçekten metodolojisi, bakış tarzıyla bir ekol kurmuş bulunan müstesna bir tarihçidir. Onun yazdıkları, kitapları, makaleleri, ansiklopedi maddeleri, bu alanda çalışanlar için birer hazine değerindedir.”

Bu öyle bir hazine ki herkesi imrendirecek, hatta kıskandıracak zenginlikte… Sadece son 10 yılda yayınladığı kitaplara bakmak bile bilgeliğini çalışkanlıkla önümüze sermiş İnalcık’ın ülkemiz için ne kadar müstesna bir değer olduğunu ortaya koyuyor: Rönesans Avrupası, iki ciltlik, Türkçe ve İngilizce Osmanlı Uygarlığı, Türkiye Tekstil Tarihi Üzerine Araştırmalar, saray himayesinde kurulmuş yüksek kültürü anlatan Has Bağçede ‘Ayş-u Tarab: Nedimler Şairler Mutripler, Devlet-i Aliyye, 20 yılı aşkın süredir üzerinde çalıştığı İstanbul kitabı The Survey of İstanbul 1455, sonra derlenmiş kitapları, mesela Osmanlı ve Modern Türkiye, Söyleşiler ve Konuşmalar, Kuruluş, Kuruluş ve İmparatorluk sürecinde Osmanlı, Kuruluş, Bursa Araştırmalar, Adalet Kitabı ve daha pek çoğu…

Halil İnalcık’ın bu yıl TÜYAP Kitap Fuarı’nda çıkacak yeni bir kitabı yok ama biyografisinin 11. baskısı yayınlanacak. (Tarihçilerin Kutbu/Halil İnalcık Kitabı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)

Ayrıca meraklılarına müjdelerimiz var: Devlet-i Aliyye’nin 2. cildi, yeni yılda 2 cilt olarak yeniden çıkacak. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’ndan önce ağırlıklı olarak 17. yüzyıl kadınlar saltanatını anlattığı ilk cilt, ardından Osmanlı’da askeri ve mali dönüşümü içeren ikinci cilt yayınlanacak. Kırımla ilgili eserleri sırada. Şu anda Hıristiyanlıkla İslam arası tartışmaları yazıyor, Fatih ve İstanbul kitabı için. İlk dönem kaynakları üzerine çalışıyor, çok önem verdiği bu yayınının bitmesine az kaldı. Yeni yılda özel bir kitap, şimdilik kod adı Dostları İnalcık’ı anlatıyor olan yayın raflarda yerini alacak. İlave sürpriz yayınlar da olabilir, hiç şüpheniz olmasın.

Emine Çaykara

Leave a Reply

  Subscribe  
Notify of